Mục lục bài viết
Thanh Hóa nằm ở vùng chuyển tiếp giữa Bắc Bộ và Bắc Trung Bộ, nên khí hậu mang đặc điểm của cả hai: mùa hè nóng, có những đợt gió Tây khô nóng (người dân quen gọi là gió Lào), mùa đông có gió mùa Đông Bắc lạnh và ẩm, cuối hè sang thu thường có mưa lớn và bão. Vì vậy, chọn hướng nhà hợp khí hậu Thanh Hóa không chỉ là chuyện hợp tuổi, mà quyết định trực tiếp ngôi nhà có mát, có ấm, có bền hay không.
Bài viết tập trung vào góc nhìn khí hậu và kỹ thuật: nắng chiếu thế nào, gió thổi từ đâu, và những giải pháp thiết kế giúp nhà dễ chịu quanh năm. Với những gia chủ quan tâm phong thủy, các giải pháp dưới đây vẫn có thể kết hợp hài hòa với lựa chọn hướng theo mong muốn của gia đình.
Hiểu khí hậu Thanh Hóa trước khi chọn hướng
- Nắng: mùa hè mặt trời lên cao, nắng gắt nhất chiếu lên mái và hai mặt Đông, Tây. Nắng chiều hướng Tây kéo dài và nóng nhất trong ngày.
- Gió mùa hè: gió mát chủ yếu thổi từ hướng Đông Nam, từ phía biển vào. Xen kẽ có những đợt gió Tây khô nóng, nhiệt độ cao, độ ẩm thấp.
- Gió mùa đông: gió mùa Đông Bắc mang không khí lạnh, có giai đoạn mưa phùn, nồm ẩm.
- Mưa bão: mưa lớn tập trung vào cuối hè và mùa thu, kèm gió mạnh, ảnh hưởng nhiều tới mái, cửa và thoát nước.
Từ bốn đặc điểm trên có thể rút ra nguyên tắc chung: đón gió Đông Nam, tránh nắng Tây, che chắn gió Đông Bắc, và thiết kế chắc chắn trước mưa bão.
Ưu nhược điểm của từng hướng nhà
| Hướng mặt tiền | Ưu điểm | Hạn chế | Giải pháp gợi ý |
|---|---|---|---|
| Nam, Đông Nam | Đón gió mát mùa hè, mùa đông nắng xiên vào nhà ấm hơn | Ít hạn chế lớn | Mái đua, ô văng vừa phải là đủ che nắng hè |
| Đông | Nắng sáng dịu, nhà sáng sớm | Nắng buổi sáng mùa hè chiếu thấp, xiên sâu | Lam đứng, rèm, cây xanh phía trước |
| Bắc | Ánh sáng tán xạ đều, ít chói | Đón gió lạnh mùa đông | Cửa kín khít, sảnh đệm, hạn chế cửa lớn |
| Tây | Thường gặp ở các lô đất hướng mặt đường phía Tây | Nắng chiều gắt, nóng kéo dài, chịu gió Tây khô nóng | Lam, tường hai lớp, ban công sâu, cây xanh, khối phụ che chắn |
Thực tế, phần lớn gia chủ không được chọn hướng đất, mà hướng nhà phụ thuộc vào mặt đường. Điều quan trọng là biết hướng mình đang có và chọn giải pháp phù hợp, chứ không phải hướng nào cũng phải là hướng Nam.
Chống nắng hướng Tây và gió Lào
Nắng chiều hướng Tây chiếu xiên với góc thấp, nên mái đua hay ô văng nằm ngang che kém hiệu quả. Kết hợp thêm những giải pháp sau sẽ giúp nhà mát hơn rõ rệt:
Lam che nắng và mặt tiền hai lớp
Lam đứng hoặc lam xoay đặt trước cửa kính có thể chắn tia nắng chiều mà vẫn lấy sáng, lấy gió. Một lớp mặt tiền thứ hai bằng lam nhôm, gạch thông gió hoặc cây leo tạo khoảng đệm, giữ cho tường chính không bị nung nóng trực tiếp.
Tường và khối phụ làm vùng đệm
Bố trí cầu thang, kho, nhà vệ sinh, hành lang ở phía Tây giúp các phòng ngủ, phòng khách được che chắn. Tường hướng Tây có thể làm hai lớp có khe rỗng hoặc dùng vật liệu cách nhiệt để giảm lượng nhiệt truyền vào trong.
Cách nhiệt mái
Mái là bề mặt nhận nắng nhiều nhất. Mái dốc lợp ngói có lớp không khí bên dưới, mái bê tông có lớp chống nóng, trần có khoảng thông gió đều giúp tầng trên cùng bớt hầm. Bạn có thể xem thêm so sánh trong bài mái Nhật và mái Thái.
Đón gió mát và thông gió tự nhiên
Một ngôi nhà mát không chỉ nhờ che nắng mà còn nhờ không khí lưu thông. Có hai nguyên lý đơn giản mà hiệu quả:
- Thông gió xuyên phòng: bố trí cửa ở hai phía đối diện, ưu tiên mở về hướng Đông Nam để gió vào và thoát ra ở phía còn lại.
- Hiệu ứng ống khói: giếng trời, ô thông tầng hoặc cầu thang có cửa thoát ở đỉnh giúp không khí nóng bốc lên và thoát ra ngoài, kéo không khí mát từ tầng dưới đi lên.
Với nhà ống mặt tiền hẹp, một giếng trời ở giữa nhà kết hợp cửa sổ phía sau thường cải thiện rõ rệt khả năng thông gió và lấy sáng cho các phòng ở giữa.
Ấm áp trong mùa gió Đông Bắc
Mùa đông, gió mùa Đông Bắc mang không khí lạnh và ẩm. Một số giải pháp giúp nhà ấm và khô ráo hơn:
- Hạn chế cửa lớn mở thẳng về hướng Bắc, Đông Bắc; nếu có, dùng cửa kín khít, có gioăng.
- Bố trí sảnh đệm hoặc tiền sảnh ở lối vào chính để gió lạnh không lùa trực tiếp vào phòng khách.
- Phòng ngủ ưu tiên phía Nam, Đông Nam để mùa đông có nắng xiên vào.
- Chống nồm ẩm bằng nền cao ráo, lớp chống thấm nền tốt, vật liệu lát ít đọng hơi nước và thông gió hợp lý.
Thiết kế an toàn trước mưa bão
- Mái: liên kết mái với kết cấu chắc chắn, ngói được cố định, tôn bắt vít đủ, độ dốc mái hợp lý để thoát nước nhanh.
- Thoát nước: máng xối, ống thoát đủ tiết diện, có lưới chắn rác; sân thượng có phễu thu dự phòng.
- Cốt nền: nền nhà cao hơn mặt đường và sân để tránh nước tràn vào khi mưa lớn.
- Cửa và kính: khung cửa chắc, kính phù hợp với vị trí chịu gió, có ô văng hoặc mái đua chống hắt mưa.
- Chống thấm: đặc biệt chú ý mái, sân thượng, tường đầu hồi, xem thêm bài chống thấm mái và nhà vệ sinh.
Cây xanh: lá chắn tự nhiên
Cây xanh tán rộng ở phía Tây che nắng chiều, dàn cây leo làm mát mặt tường, thảm cỏ thay cho sân bê tông giúp giảm bức xạ nhiệt hắt vào nhà. Nên chọn cây có rễ không phá móng và trồng cách nhà một khoảng hợp lý, tránh cây dễ gãy đổ khi mùa bão.
Kết luận
Chọn hướng nhà hợp khí hậu Thanh Hóa xoay quanh bốn chữ: đón gió Đông Nam, tránh nắng Tây, chắn gió Đông Bắc và vững trước mưa bão. Dù lô đất của bạn quay về hướng nào, một thiết kế hợp lý với mái đua, lam, cây xanh và thông gió tự nhiên đều có thể giúp ngôi nhà mát mùa hè, ấm mùa đông.
Bạn có thể xem các mẫu nhà để hình dung, hoặc tìm hiểu dịch vụ thiết kế nhà theo đúng hướng đất của mình. Gọi hotline 0965629779 (Zalo cùng số) hoặc để lại thông tin tư vấn để được kiến trúc sư hỗ trợ.
Câu hỏi thường gặp
Nhà hướng Tây có nên mua hoặc xây không?
Có thể, nếu thiết kế có giải pháp chống nóng tốt như lam che nắng, ban công sâu, tường hai lớp, khối phụ phía Tây và cây xanh. Nhiều lô đất mặt đường đẹp lại quay về hướng Tây, nên điều quan trọng là thiết kế đúng chứ không phải né tránh hoàn toàn.
Hướng nào mát nhất cho nhà ở Thanh Hóa?
Về mặt khí hậu, hướng Nam và Đông Nam thường được đánh giá cao vì đón gió mát mùa hè và nhận nắng xiên vào mùa đông. Tuy vậy, hướng nhà còn phụ thuộc vào mặt đường và mong muốn của gia đình, kiến trúc sư sẽ cân đối để chọn phương án phù hợp.
Giếng trời có làm nhà bị nóng hơn không?
Nếu chỉ lợp kính kín mà không có khe thoát khí, giếng trời có thể làm nóng nhà. Giếng trời đúng cách cần có khe thoát khí nóng ở đỉnh, mái che mưa và có thể kết hợp tấm che nắng, khi đó nó giúp nhà thông thoáng và mát hơn.
Có cách nào chống nóng cho mái bê tông có sẵn không?
Có nhiều cách như làm thêm lớp mái ngói hoặc mái tôn cách nhiệt phía trên, lát gạch chống nóng, phủ lớp vật liệu phản xạ nhiệt hoặc làm trần có khoảng thông gió. Nên nhờ kỹ thuật viên kiểm tra kết cấu và chống thấm trước khi chọn phương án.
