Các loại móng nhà phổ biến và cách chọn móng phù hợp cho nhà ở

Móng là phần nằm dưới đất, gia chủ ít khi nhìn thấy sau khi nhà xây xong, nhưng lại quyết định ngôi nhà có đứng vững, có bị lún nứt hay không. Hiểu về các loại móng nhà giúp bạn trao đổi dễ dàng hơn với kỹ sư, hiểu vì sao chi phí phần móng mỗi nhà một khác và biết những điểm cần kiểm tra khi thi công.

Bài viết giới thiệu bốn loại móng phổ biến trong nhà ở dân dụng: móng đơn, móng băng, móng bè và móng cọc. Cần nói rõ ngay từ đầu: chọn loại móng nào không phải là chuyện chọn theo kinh nghiệm hay theo nhà bên cạnh, mà kỹ sư kết cấu tính toán theo hồ sơ địa chất và tải trọng thực tế của công trình.

Móng nhà làm nhiệm vụ gì?

Toàn bộ tải trọng của ngôi nhà, gồm trọng lượng bản thân kết cấu, tường, mái, đồ đạc và người sử dụng, đều truyền qua cột, tường xuống móng rồi xuống nền đất. Nhiệm vụ của móng là phân bố tải trọng đó xuống nền đất sao cho đất đủ sức chịu và không lún quá mức cho phép, đặc biệt là không lún lệch giữa các phần của nhà.

Khi đất tốt và tải nhỏ, móng có thể nông và gọn. Khi đất yếu hoặc nhà nặng, móng phải mở rộng diện tích tiếp xúc hoặc truyền tải xuống lớp đất tốt nằm sâu hơn. Đó chính là nguyên lý phân biệt các loại móng.

Bốn loại móng nhà phổ biến

Móng đơn

Móng đơn là khối móng độc lập đặt dưới mỗi chân cột, các móng được nối với nhau bằng giằng móng. Đây là loại móng đơn giản, ít tốn vật tư, thường dùng cho nhà thấp tầng, nhà cấp 4, nhà khung nhẹ trên nền đất tương đối tốt và đồng đều.

Móng băng

Móng băng là dải móng chạy dài dưới hàng cột hoặc dưới tường chịu lực. Có thể làm băng một phương (theo một chiều) hoặc băng hai phương (giao nhau thành lưới). Móng băng phân bố tải tốt hơn móng đơn, hạn chế lún lệch giữa các cột, nên thường được dùng cho nhà phố, nhà vài tầng trên nền đất trung bình.

Móng bè

Móng bè là một bản bê tông cốt thép trải gần như toàn bộ diện tích nhà, có thể kèm dầm móng. Nhờ diện tích tiếp xúc lớn, áp lực lên nền đất giảm đáng kể. Móng bè phù hợp với nền đất yếu nhưng tương đối đồng đều, nhà có tầng hầm, hoặc khi các móng băng quá rộng đến mức gần chạm nhau.

Móng cọc

Móng cọc gồm các cọc truyền tải trọng xuyên qua lớp đất yếu xuống lớp đất tốt bên dưới, phía trên là đài cọc liên kết với cột. Với nhà ở, thường gặp cọc bê tông cốt thép đúc sẵn ép bằng máy, cọc khoan nhồi cho công trình lớn hoặc xây chen khó ép, và cọc tre, cừ tràm dùng để gia cố nền đất nông ở một số vùng đất ẩm ướt.

So sánh nhanh các loại móng nhà

Khảo sát địa chất: bước không nên bỏ qua

Khảo sát địa chất là việc khoan lấy mẫu đất ở các độ sâu khác nhau, kết hợp thí nghiệm hiện trường và trong phòng để biết các lớp đất dưới lô đất của bạn như thế nào, lớp nào yếu, lớp nào tốt, mực nước ngầm ở đâu. Kết quả là báo cáo khảo sát địa chất, đầu vào để kỹ sư tính toán móng.

• Tránh lãng phí: không phải làm móng quá to so với nhu cầu chỉ vì lo xa.
• Tránh rủi ro: không làm móng quá nhỏ trên nền yếu dẫn tới lún, nứt.
• Dự toán chính xác hơn: biết sớm có cần cọc hay không, cọc dài bao nhiêu.
• Cơ sở cho thiết kế mở rộng: nếu sau này muốn nâng tầng, đã có số liệu để kiểm tra.

Với nhà nhỏ ở khu vực đã có nhiều công trình tương tự, kỹ sư đôi khi có thể tham khảo số liệu khu vực lân cận. Tuy nhiên, với lô đất mới san lấp, đất ven sông, ao hồ cũ, hoặc nhà nhiều tầng, khảo sát địa chất là cần thiết. Chi phí phần móng ảnh hưởng thế nào tới tổng dự toán được giải thích trong bài cách tính chi phí xây nhà trọn gói.

Các yếu tố quyết định lựa chọn móng

1. Địa chất: sức chịu tải và độ dày của các lớp đất, mực nước ngầm.
2. Tải trọng công trình: số tầng, loại mái, có tầng hầm, bể nước trên mái hay không.
3. Công trình liền kề: xây chen cần móng lệch tâm hoặc giải pháp không ảnh hưởng móng nhà bên cạnh.
4. Điều kiện thi công: đường vào có đủ cho máy ép cọc, máy đào hay không.
5. Nhu cầu tương lai: dự định nâng tầng thì nên tính tải trọng ngay từ khi làm móng.

Những lỗi thường gặp khi làm móng

• Không khảo sát, chọn móng theo nhà bên cạnh: mỗi lô đất có thể khác nhau, nhất là đất san lấp.
• Hố móng còn bùn, nước: đổ bê tông khi đáy hố móng chưa được vét sạch, đầm chặt làm giảm khả năng chịu lực.
• Thiếu lớp bê tông bảo vệ cốt thép: không kê con kê hoặc kê không đủ, thép sát đất dễ bị gỉ theo thời gian.
• Thép sai chủng loại, sai khoảng cách: không đúng bản vẽ kết cấu.
• Ép cọc không đạt yêu cầu: cọc chưa đạt lực ép hoặc độ sâu theo thiết kế nhưng vẫn dừng.
• Bảo dưỡng bê tông sơ sài: không tưới ẩm, để bê tông mất nước nhanh dễ nứt.
• Đào móng sát nhà liền kề không chống đỡ: có thể gây lún, nứt cho nhà hàng xóm.

Các mốc kiểm tra này là một phần trong quy trình xây nhà trọn gói 6 bước, bạn có thể đọc thêm để biết nên có mặt ở công trường vào lúc nào.

Kết luận

Mỗi trong các loại móng nhà đều có chỗ đứng riêng: móng đơn cho nhà nhẹ trên nền tốt, móng băng cho nhà phố phổ biến, móng bè cho nền yếu đồng đều hay nhà có hầm, móng cọc cho nền yếu dày và tải lớn. Lựa chọn đúng phải dựa trên khảo sát địa chất và tính toán của kỹ sư kết cấu, không nên tiết kiệm sai chỗ ở phần móng.

Nếu bạn đang chuẩn bị xây nhà và muốn được tư vấn giải pháp móng cho lô đất của mình, hãy tham khảo dịch vụ xây nhà trọn gói, gọi hotline 0965629779 (Zalo cùng số) hoặc để lại thông tin tư vấn.